De 'anatoombom'
Artikel gepubliceerd op 21 maart 2019 om 18:00

© Marit Galle

Door Jan Meeus

Ligt het aan mij of slagen we er altijd opnieuw in om een manier te vinden om het toch maar niet over de essentie te moeten hebben? Met groot plezier zie ik de laatste maanden discussies bevrijd worden van het keurslijf van de commentaar-afdeling op Facebook, en opduiken in cafés en aan keukentafels. Deze verandering van strijdtoneel leidt helaas niet automatisch tot een ernstiger debat.

Neem nu de klimaatspijbelaars. Een wenselijke herinnering aan de noodzaak tot actie, me dunkt. Maar nee, laten we het toch maar hebben over de boodschapper, in casu de bosbrossers, of hun leider – de brosboss? Hoe ver kinderen mogen gaan in hun burgerlijke ongehoorzaamheid is een goede vraag. Maar nooit mag die vraag over de vorm van het protest, de inhoud van de aanklacht overschaduwen.

In het debat over het koloniaal verleden van België is het niet anders. Excuses voor de wandaden in die periode kunnen de Congolese bevolking de nodige erkenning geven en bijdragen tot de dekolonisatie van de geest. We mogen ons echter niet blindstaren op wie die excuses dan wel moet aanbieden. Opnieuw een interessante vraag, maar niet de essentie.

De 'anatoombom' bleef uit

Ik hoop dat genderongelijkheid ook het nieuwe genderquotum aan de VUB en Vrouwendag op de agenda blijft staan. Met de bescheidenheid die als man op zijn plaats is, wil ik mij ook achter de vrouwenzaak scharen. Het gaat ons, net als bij andere vormen van discriminatie, immers allen aan, en niet enkel de slachtoffers. De veelvuldige en interessante discussies op redactievergaderingen herinneren mij eraan dat de vrouwenstrijd nog lang niet gestreden is. En dat een Vrouwendag nog steeds nodig is.

De vrouwelijke strijd wordt echter evenmin gespaard van het mechanisme dat discussies doet afdwalen van de essentie. Maar al te vaak worden feministen herleid tot kwade vrouwen of staren we ons blind op het glazen plafond, dat slechts een klein deel van alle vrouwen op de wereld treft. Het moet de wereld uit, maar we mogen het grotere plaatje niet uit het oog verliezen. We mogen niet vergeten dat de seksuele bevrijding er nog niet is. De orgasmekloof is een feit. Een schokkend feit is dat de anatomisch correcte clitoris pas ontdekt werd in 1995. Vijftig jaar na de eerste experimenten met de atoombom! Nog steeds kennen velen enkel het tipje van de ijsberg – de ‘anatoombom’ bleef dus uit. Genderongelijkheid is bovendien sterk verbonden met andere vormen van ongelijkheid zoals raciale en sociale. In een cursus van Guy Vanthemsche leerde ik ooit dat genderongelijkheid de oudste vorm van ongelijkheid is, en misschien zelfs de moeder aller ongelijkheden.

Maar over dat afwijken van de essentie. Is dat iets nieuws? Of is het van alle tijden? Ik zou het niet weten, ik ben nog jonger dan het besef dat de clitoris geen knopje is.