Campuskoten worden verbouwd tot prestigieuze laboratoria
Artikel gepubliceerd op 17 oktober 2017 om 10:07
Maandag begonnen de eerste verbouwingswerken aan de rode units op campus Etterbeek    
© Kilian Adriaenssens, de Moeial

Door Kilian Adriaenssens
Maandag zijn bouwwerken gestart aan enkele units van de iconische WIlly Van Der Meren-koten. Er komt een laboratorium met een elektronenmicroscoop die de eerste van zijn soort is in Europa. Het project sluit aan bij de plannen om het legendarische studentendorp van de VUB-campus Etterbeek opnieuw in te richten voor diverse toepassingen na het vertrek van inwonende studenten.

"We willen het concept van de koten in hun originele ontwerp zoveel mogelijk behouden maar dan in een hedendaags jasje."

Lisa Markey, projectcoördinator
Werfzones op campus Etterbeek. Linksonder de werfzone rondom het rode kotencomplex, rechtsboven de bouw van het nieuwe zwembad en rechtsonder de bouw van het complex XY    
© Vrije Universiteit Brussel

Wie sinds maandag op VUB campus Etterbeek zich een weg probeert te banen tussen de Willy Van Der Meeren-koten kan plots in een doodlopend straatje van Heras hekken terecht komen. De rode campuskoten die het dichtst gelegen zijn bij het studentenrestaurant worden sinds maandag bezet door graafmachines en bouwvakkers. Een straal van tientallen meters rondom de rode module is nu werfzone en verboden terrein voor passanten. De graafmachines en grote afvalcontainer zijn er echter niet om de Willy Van Der Meeren-koten te slopen. In plaats daarvan krijgen de studentenhomes een nieuwe bestemming en zullen ze worden omgebouwd tot een zone speciaal ingericht voor het gebruik van een elektronenmicroscoop die nog nergens anders te vinden is in Europa.

De renovatie van de rode units verloopt in verschillende fasen. Hierbij wordt het originele ontwerp van Willy Van Der Meeren zoveel mogelijk nagestreefd. Lisa Markey, coördinator van het project, licht toe: “Twee blokken van de rode campuskoten worden volledig ontmanteld tot op de ruwbouw om vervolgens het geheel om te bouwen tot een zone voor een High-End-Cryo-elektronenmicroscoop met de nodige technische voorzieningen, twee andere microscopen en een tweede laboratorium. De kamer voor de elektronenmicroscoop moet hoog genoeg zijn voor de installatie waardoor er voor deze ruimte twee verdiepingen wordt voorzien. Daarnaast zijn er ook lege units die als buffer moeten dienen om overlast te beperken voor de studenten die nog steeds in nabijgelegen kamers wonen.”

"Het is een uiterst zeldzame microscoop die uiterst nauwkeurige 3D reconstructies kan maken van de proteïnen in biologische moleculen die bevroren werden in water. Het is de eerste van zijn soort in Europa.”

Rouslan Efremov, professor bij ‘Structural Biology Brussels’

De elektronenmicroscoop kan erg nauwkeurige metingen doen en om de testen zo weinig mogelijk te verstoren mag de onderliggende constructie van het toestel zo weinig mogelijk trillen. Voor trillingsonderzoeken werden eerder dit jaar al graafwerken uitgevoerd in de bodem rondom de koten. De constructie zal nu worden aangepast aan de noden van de laboratoria door een zware plaat onder de homes te plaatsen, ook zal het bestaande gebouw worden opgewaardeerd. Markey: “We willen het concept van de koten in hun originele ontwerp zoveel mogelijk behouden maar dan in een hedendaags jasje. We werken met nieuwe, duurzamere materialen en zullen de isolatie van de constructie heel wat verbeteren.”

De verbouwingen gebeuren in opdracht van professor Jan Steyaert van de onderzoeksgroep ‘Structural Biology Brussels’. Het project wordt gerealiseerd door een samenwerking tussen de VUB en het Vlaams Biologisch Instituut (VIB). Rouslan Efremov is professor aan het departement ‘Structural Biology Brussels’ van de VUB en werkt als promotor van het VIB mee aan het project. Efremov: “In totaal zullen er 3 microscopen worden geïnstalleerd in het nieuwe complex waaronder een High-End-Cryo-elektronenmicroscoop. Dit is een uiterst zeldzame microscoop die uiterst nauwkeurige 3D reconstructies kan maken van de proteïnen in biologische moleculen die bevroren werden in water. Het is de eerste van zijn soort in Europa.”

Voor het project wordt er 385 000 euro voorzien vanuit de VUB en vier miljoen euro van het Hercules Grant, een fonds van de Vlaamse overheid dat investeert in infrastructuur voor fundamenteel, wetenschappelijk onderzoek. Efremov: “De nieuwe voorzieningen en de microscoop in het bijzonder zullen beschikbaar zijn voor iedereen. Zestig procent van de tijd zal de microscoop voorbehouden zijn voor onderzoek aan de VUB, veertig procent van de tijd staat het lab ter beschikking voor externen.”


© Kilian Adriaenssens, de Moeial

Er wordt verwacht dat het lab zijn eerste testen zal kunnen uitvoeren in de zomer van 2018, althans als alles volgens plan verloopt. Markey: “We trachten de verbouwingen af te ronden in Januari 2018. Dan moet het gebouw klaar zijn voor de installatie van de apparatuur die dan later gebeurt.” Efremov: “De microscoop van Japanse fabrikant JEOL zal worden geleverd in Februari. Momenteel past dit nog binnen de planning maar eigenlijk zijn de werken aan de studentenhomes nu al uitgesteld. De start van de verbouwing was initieel gepland voor augustus 2017.”

De iconische containermodules die in groepen van verschillende kleuren op de campus werden geplaatst in 1973 zijn een ontwerp van Belgische architect Willy Van Der Meeren. Met de komst van het nieuwbouwproject XY werd aanvankelijk geopperd het woonpark te slopen om een groene ruimte te voorzien voor de woontorens maar gezien de historische en culturele waarde van de campuskoten werd besloten een deel van de modules opnieuw in te richten voor uiteenlopende functionaliteiten. Eerder dit jaar werden al een aantal gele koten ingericht voor het Building as Material Banks (BAMB) project, een onderzoekslab van de vakgroep Architectonische Ingenieurswetenschappen dat onderzoek verricht naar bouwtechnieken voor een circulaire economie. Momenteel verblijven er nog een driehonderdtal studenten in de homes op de campus. Eens de studenten verhuizen naar de nieuwe woontorens zullen de meeste Willy Van Der Meeren-koten een nieuwe bestemming krijgen. Alleen de blauwe en de groene blok zullen worden afgebroken. De rode koten zijn voorbestemd voor onderzoek en kleine handelszaken, de grijze koten zullen worden heringericht voor studentenzaken zoals bijvoorbeeld het infopunt en de gele units worden voorbehouden voor experimentele doeleinden. Wat er allemaal dan exact in de koten zal worden ondergebracht staat nog niet vast. Ideeën gaan van een koffiebar tot kantoren voor de Sociale Dienst Studenten.