Crossing borders: Belgian Pride in het teken van asiel en migratie
Artikel gepubliceerd op 19 mei 2017 om 14:12

© vagabondimages

“De minderheid die wel graag met, zoals het cliché het wil, pluimen in zijn of haar gat loopt, mag er evengoed zijn”
Door Maud Devos
Zaterdag 20 mei vindt de 22e editie van The Belgian Pride plaats, die dit jaar in het teken van solidariteit met holebi- en transgendervluchtelingen staat.

The Belgian Pride vzw zag het daglicht in 1996 onder de naam 'Belgian Lesbian and Gay Pride Roze Zaterdag Samedi Rose'. Sinds 2010 draagt de organisatie de naam ‘The Belgian Pride’. Onder de slogan ‘Crossing Borders’ klagen de drie LGBT+ (Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender* en meer, nvdr.) koepels in België, Regenbooghuis Brussel, Arc-en-ciel Wallonie en çavaria dit jaar de situatie aan van LGBT+-vluchtelingen. Zowel in het land van herkomst als bij hun aankomst in België.

Ruim een derde van alle landen ter wereld beschouwt homoseksuele handelingen als criminele daden. Frank Schoenmakers, coördinator van Regenbooghuis Brussel, licht toe: “We willen als beweging in die massale belangstelling voor grote stromen asielzoekers aandacht blijven vragen voor het feit dat in een groot aantal landen homoseksualiteit nog steeds strafbaar is.”

"Het systematisch uitsluiten of bedreigen van LGBT+-asielzoekers in asielcentra moet worden aangepakt"

Frank Schoenmakers, Regenbooghuis Brussel

Rainbowhouse Brussels/Regenbooghuis Brussel is een koepelorganisatie van verschillende Nederlandstalige en Franstalige LGBTQI-verenigingen (Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender*, Queer, Intersexual, nvdr.) van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is een ontmoetingsplek en informatiepunt met eventuele doorverwijzing naar juridische, sociale, psychologische en medische bijstand.

De eisen op tafel

Frank Schoenmakers: “Als ik de verhalen lees van wat er momenteel in Tsjetsjenië gebeurt, krijg ik het ijskoud (de Tsjetsjeense overheid wordt ervan beschuldigd naar schatting een honderdtal homoseksuelen op te sluiten en te martelen in detentiecentra vanwege hun geaardheid, nvdr.) Het zijn dat soort situaties, en helaas is dit verhaal verre van het enige, waar enorm veel migranten voor op de vlucht gaan. We hebben een reeks eisen opgesteld, voornamelijk voor de situatie in België. Zaken waar we actief op willen inzetten. Die zullen we voorleggen aan de verschillende verantwoordelijke instanties na de pride.”

"Mensen die omwille van hun seksuele oriƫntatie of genderidentiteit gevlucht zijn komen in de asielcentra vaak opnieuw in een zeer vijandig klimaat terecht"

Frank Schoenmakers

Gemiddeld doen elk jaar een duizendtal vluchtelingen een asielaanvraag op grond van hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit. “Onze eisen hebben betrekking op het hele proces dat een asielzoeker moet doorlopen. Dat begint bij de opvang in de asielcentra. Mensen die omwille van hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit gevlucht zijn komen in de asielcentra vaak opnieuw in een zeer vijandig klimaat terecht. Dat uit zich in pesterijen, bedreigingen en soms zelfs fysiek geweld”, vertelt Schoenmakers. “Het is uiteraard niet eenvoudig om in zo’n centrum samen te leven. Daar wonen veel mensen met verschillende culturele achtergronden op een kleine oppervlakte terwijl ze allemaal in een procedure zitten die veel spanningen met zich meebrengt. Maar er zijn bepaalde grenzen die gerespecteerd moeten worden. Het systematisch uitsluiten of bedreigen van LGBT+-asielzoekers in asielcentra moet worden aangepakt en we pleiten dan ook voor een beleidskader dat voldoende garanties biedt dat die mensen met respect behandeld worden.”

Een noodzakelijke inspanning voor integratie

Ook de asielprocedure zelf wordt onder vuur genomen. “De asielautoriteiten hebben als missie om de geloofwaardigheid van een afgelegde verklaring vast te stellen, niet om de seksuele oriëntatie van de personen na te gaan”, stellen de organisaties in hun eisenpakket. “We dringen aan op rechtvaardige, menswaardige behandelingen”, vertelt Schoenmakers. “Het principe van zelfidentificatie betreffende de seksuele oriëntatie of genderidentiteit staat hier centraal.”

"Als we met een toverstok overal ter wereld de vervolging van homoseksualiteit konden opheffen, zouden we dat gelijk doen"

Frank Schoenmakers

De organisatie houdt zichzelf ook de spiegel voor. “Het laatste punt in ons eisenpakket gaat over de solidariteit binnen de LGBT+-gemeenschap.” The Belgian Pride en de drie regionale koepels van de Belgische LGBT+-beweging erkennen dat asielzoekers en vluchtelingen deel uitmaken van de gemeenschap. “Sociale exclusie is nog te vaak de realiteit en we verbinden ons ertoe open te staan voor iedereen.”

Het eisenpakket richt zich op de binnenlandse situatie. “Als we met een toverstok overal ter wereld de vervolging van homoseksualiteit konden opheffen, zouden we dat gelijk doen, maar die macht hebben we helaas niet. Daarom richten we ons op wat we kunnen doen om de stroom van vluchtelingen die hier aankomt zo goed mogelijk op te vangen”, besluit Schoenmakers.

Carnaval of politieke optocht?

Of de Pride al dan niet relevant is anno 2017 stond afgelopen maand ter discussie. Michael Maerten vroeg zich in Knack Weekend af of het, volgens hem soms vulgaire karakter van de Pride wel te verzoenen is met pakweg de vraag om holebi-ouderschap. “Meer heil valt te verwachten van een optocht die qua vorm en inhoud soberder en doelgerichter is.”

Johan Lievens, doctoraatsonderzoeker grondwettelijk recht aan het Leuven Centre for Public Law, gaf hierop weerwoord. Hij noemde de Pride een onderdeel van een ruimere bevrijdingsstrijd voor al wie zich door 'de heteronorm' ingeperkt weet. “De Pride is het moment waarop we de realisaties van die vrijheidsstrijd vieren en aanklagen waar er nog vooruitgang te boeken is.”

"Dat er mensen zijn die zich niet door de parade vertegenwoordigd voelen is compleet normaal natuurlijk"

Jeroen Borghs, Ƨavaria

Jeroen Borghs van çavaria, belangenverdediger voor holebi's en transgenders in Vlaanderen en Brussel: “Het zijn zo’n opiniestukken die aantonen dat de Pride nog nodig is. Het gedrag van bepaalde mensen als vulgair bestempelen of het stellen dat bepaalde vormen van extravagantie niet verenigbaar zijn met ouderschap of andere rechten is problematisch.”

“Dat er mensen zijn die zich niet door de parade vertegenwoordigd voelen is compleet normaal natuurlijk. Iedereen is anders. Maar de minderheid die wel graag met, zoals het cliché het wil, pluimen in zijn of haar gat loopt, mag er evengoed zijn. Ik vind het problematisch dat anderen zich bedreigd voelen door mensen die gewoon op een zeer extravagante manier zichzelf zijn. Hoe iemand anders zich gedraagt, doet geen afbreuk aan wie je zelf bent. Dat beperkt jou op geen enkele manier.”

Meer dan de parade alleen

Bij het grote publiek mag de Pride dan wel bekend staan als een kleurrijke parade door de Brusselse straten, het gaat verder dan dat. De twee weken voorafgaand aan de optocht organiseerde het Regenbooghuis het ‘Pride Festival’. “We proberen de culturele kant van de zaak te belichten door middel van onder andere theatervoorstellingen, filmavonden en debatten. Zo geven we naast zichtbaarheid in de straat ook op andere fronten uiting aan het ‘Pride-gevoel’ en de wens van de gemeenschap om samen te komen”, aldus Schoenmakers.

De Pride Kick-Off start om 14u in de ‘Pride Village’ aan de Kunstberg. Tot middernacht kan je daar genieten van verschillende optredens. De parade start in de Ravensteinstraat en vervolgt haar traject door het centrum. De optocht gaat al voor het tweede jaar op rij door onder terreurniveau 3 en er zullen gepaste veiligheidsmaatregelen worden genomen. Er worden zo’n honderdduizend bezoekers verwacht in de hoofdstad. Ook de Brusselse homobars, overkoepeld door organisatie Syndigay, vieren mee. In de Sint-Jacobswijk, rond de Kolenmarkt vindt vrijdag- en zaterdagavond een Street Party plaats in het teken van The Belgian Pride. Meer informatie over de parade en de afterparty’s kan je vinden op de website van The Belgian Pride, www.pride.be