VUB in de steigers
Artikel gepubliceerd op 15 mei 2017 om 12:31
Nieuwbouwproject XY campus Etterbeek met plaats voor onder meer 650 studentenkamers, een concertzaal en aula's    
© Eline Inghelbrecht, de Moeial

Bouwvakkers blijven plakken op de campus
Door Jef De Wit
De VUB is druk in de weer projecten op te zetten om de groei van het aantal studenten te kunnen volgen. De communicatie daaromtrent laat dan weer te wensen over. De Moeial neemt de verschillende plannen van de VUB onder de loep.

Elke student wil het weten, niemand lijkt het te weten. Aan de bouwwerken op de Vrije Universiteit Brussel lijkt voorlopig geen einde te komen. In totaal investeert de universiteit ongeveer 250 miljoen euro in nieuwe infrastructuur en renovatie van oude gebouwen. We vroegen Ludo Lemmens, directeur infrastructuur, hoe ver ze nu eigenlijk staan.

Project XY en het zwembad

Simulatiebeeld trappenpartij zwembad, achtergrond gebouw K    
© VUB

Het zogenaamde XY project is niemand die de laatste tijd eens op campus Etterbeek heeft rondgelopen ontgaan. Het project bestaat uit zes nieuwe gebouwen, waarvan er vijf bestemd zijn voor nieuwe studentenkoten. Met de nieuwe gebouwen wordt het aantal koten van de VUB van 380 naar 650 opgetrokken. Drie van die gebouwen (X3, X4 en X5) moesten volgens de initiële plannen in februari reeds afgewerkt zijn, de andere twee (X1 en X2) waren gepland tegen het komend academiejaar. Toch zullen studenten nog even moeten wachten op hun intrek in de nieuwbouwkoten. Gebouwen X1 en X2 gaan hun streefdata niet halen  en de VUB vreest dat ook gebouwen X3, X4 en X5 niet tijdig klaar gaan zijn om tegen september de overgang te garanderen. Daarom is beslist om studenten nog geen nieuwbouwkot toe te wijzen. Voorlopig blijven de Willy Van Der Meeren-koten (de oude campuskoten, nvdr.) gewoon in gebruik. Zodra het mogelijk is, wil de VUB een verhuis van de Willy Van Der Meeren-koten naar de nieuwe koten in gebouwen X3, X4 en X5 organiseren. De universiteit hoopt dat nog in het eerste semester te kunnen doen, maar als de blok- of examenperiode nadert, zal de verhuis moeten wachten tot de lesvrije week. Wanneer gebouwen X1 en X2 in gebruik genomen worden, is voorlopig nog niet duidelijk en daar wil de VUB nog niet over communiceren. Komend academiejaar is er dus nog geen sprake van een grote capaciteitsverhoging. Het aantal kamers in de Willy Van Der Meren-koten zijn door de bouw het zwembad al gereduceerd van 360 naar 325 kamers. Komend academiejaar zullen er nog minder kamers bewoond zijn. In gebouwen X3, X4 en X5 komen bij aflevering dan 318 kamers vrij. Op het moment dat alle X-gebouwen bewoond kunnen worden en in totaal 650 kamers beschikbaar zijn, is een echte capaciteitsverhoging een feit. Op de toewijzingsprocedure zou die capaciteitsverhoging weinig effect hebben. Zo zullen studenten die reeds drie jaar een kot van de VUB bewonen, hun kot waarschijnlijk nog steeds moeten verlaten doordat ze onderaan in de wachtlijst blijven staan en de vraag naar VUB-koten groot is.

“De gebouwen zijn eigenlijk in slechte staat. Ze zijn veertig jaar oud en door omstandigheden is daar weinig onderhoud aan gebeurd en nu komen bijna alle onderhoudskosten samen.”

Ludo Lemmens, directeur infrastructuur

In het zesde gebouw van het XY project, het zogenaamde Y-gebouw, komt onder meer een aula, een concertzaal en het vernieuwde KultuurKaffee. Optredens worden zo niet meer in het café zelf gehouden, maar in de aanpalende concertzaal, uitgerust met een state-of-the art geluidsinstallatie. Volgens Lemmens zou de zaal de allures hebben van concertzaal Ancienne Belgique, maar dan in het klein. Wat de werkelijke uitwerking van het complex zal zijn moeten we nog afwachten. Sinds de sluiting van het voormalige KultuurKaffee leeft de organisatie voort onder de vorm van een rondreizend festival: BANG!, maar dat kon het succes van het voormalige café niet evenaren. Op de opening van het nieuwe KultuurKaffee moeten studenten wel iets langer wachten. Voorlopig staat dat gepland voor het eerste kwartaal van 2018. In totaal is voor het XY project 152,2 miljoen euro uitgetrokken.

Het zwembad bracht dan weer een kost van 7,8 miljoen euro met zich mee. Die investering was nodig en maakt dat de VUB over één van de meest duurzame zwembaden van Vlaanderen zal beschikken. Dit project verloopt wel iets vlotter en de geplande opening in oktober 2017 zal gewoon gehaald worden. In september wordt het zwembad al opgestart om dan na een maand proefdraaien voor het grote publiek open te gaan.

Oude koten

Op termijn moeten de nieuwe koten de iconische Willy Van Der Meeren-koten vervangen. De nieuwe koten zullen dan niet meer het centrum van de campus vormen, maar komen aan de buitenkant van het terrein te staan. De beslissing om het KultuurKaffee en de koten aan de rand van de campus te bouwen is een weldoordachte keuze. “Zo staan de nieuwe koten in verbinding met de koten op de Schoofslaan en krijgt KultuurKaffee de kans meer externen aan te trekken, aangezien het daar meer gericht naar Brussel staat”, aldus Lemmens. Dat wil zeggen dat de Willy Van Der Meersen-koten zonder functie komen te staan. Wat er daarmee zal gebeuren, staat momenteel nog niet vast. De VUB wil van die plek een groene zone maken om zo studenten naar het centrum van de campus te lokken. “Dan krijg je daar een soort groene long midden op de campus, waarin een aantal duurzame projecten hun plaats krijgen.” Er gaan zowel stemmen op om de legendarische  Willy Van Der Meeren-koten af te breken als om de koten te behouden en een nieuwe functie te geven. “Naar alle waarschijnlijkheid komt er een tussenoplossing, waarbij een deel van de koten een nieuwe functie toegewezen krijgt terwijl de rest van de koten neergehaald wordt”, vertelt Ludo Lemmens. Voorstellen gaan van verschillende studentenfaciliteiten tot overdekte terrassen.

En de bouwvakkers gaan nog niet naar huis

Naast de huidige werken zijn er nog andere plannen voor de nabije toekomst. Zo komt er een nieuw gebouw O aan de esplanade tegenover gebouw G alsook een gebouw J, een uitbreiding van het gebouw K van de ingenieurswetenschappen. Daarvoor is in totaal nog eens 36,4 miljoen euro voorzien. Wanneer die werken van start gaan, is nog niet duidelijk. Daarnaast hebben de bestaande gebouwen op zowel campus Etterbeek als Jette ook dringend nood aan renovatie. Lemmens: “De gebouwen zijn eigenlijk in slechte staat. Ze zijn veertig jaar oud en door omstandigheden is daar weinig onderhoud aan gebeurd en nu komen bijna alle onderhoudskosten samen.” Voor de renovatie, zowel bouwkundige als technische aspecten, schat de VUB voorlopig een kost van 59,3 miljoen euro.

Obligatieverkoop

Om al die bouwwerken te financieren moet de VUB aan extra fundraising doen. Zo beleefde de VUB vorig jaar zijn zogenaamde ‘beursshift’. Door obligaties te verkopen op de beurs kan de VUB aan een gunstig tarief lenen. Het verschil met een gewone lening is dat je niet leent bij één bank, maar bij een hele reeks private spelers. Die leningen kunnen door de kopers wel doorverkocht worden op de beurs, waardoor men van een ‘beursshift’ spreekt. Het woord beursgang wordt niet graag in de mond genomen door de VUB, aangezien de VUB geen aandelen verkoopt en geen inspraak van de leners toelaat. Met een rente van 1,6 tot 1,8 procent over 15 à 20 jaar, kon de VUB zo al voor 61,5 miljoen euro binnenrijven.

De bouwlust van de VUB lijkt voorlopig ook niet te temperen. Het samenvallen van de renovatiekosten aan de bestaande gebouwen, die dringend nood hebben aan een opknapbeurt, en de aanleg van nieuwe gebouwen, maakt dat de VUB momenteel enorm investeert in infrastructuur. Het laatste decennia kende de VUB een sterke groei waardoor het nu alle zeilen bijzet om die groei te kunnen volgen. Maar de slechte communicatie van de VUB, geen nieuwe kwaal, zorgt voor te veel onwetendheid bij de studenten.

Update: In bovenstaande online versie van het artikel 'VUB in de steigers", dat eerder in de mei editie van de Moeial verscheen, werden een aantal aanpassingen gedaan ten opzichte van de papieren versie naar aanleiding van bijkomende informatie.

Nieuwbouwproject XY    
© Eline Inghelbrecht, de Moeial