Studentenkringen reageren op artikel seksisme
Artikel gepubliceerd op 12 december 2016 om 13:01
Voorpagina decembereditie de Moeial    

Door Alan jockmans
Wie zich de afgelopen dagen op de campus begaf kon er niet omheen. Het artikel van de Moeial over seksisme in het kringleven, waarin vier studentes getuigen over grensoverschrijdend gedrag in het kring- en studentenleven op de VUB, werd op korte tijd gespreksonderwerp nr.1 op de campus en ver daarbuiten. Het stuk zorgde voor veel reacties, ook uit het kringleven zelf.

In de decembereditie van de Moeial werd het artikel ‘Ik voel me sle(ch)t: Seksisme in het kringleven’ gepubliceerd. Hierin getuigen vier meisjes anoniem over hun ervaringen met grensoverschrijdend gedrag in studentenkringen. Zij hebben geen spijt van hun keuze om deel uit te maken van het kringgebeuren maar betreuren het dat de seksistische mentaliteit nog steeds de kop opsteekt in het kring- en studentenleven. Het artikel sneed duidelijk een gevoelig onderwerp aan en werd al snel overgenomen door de nationale pers. Gezien het gevolg dat aan het artikel gegeven werd konden reacties van de studentenraad, MY.VUB en zelfs rector Caroline Pauwels niet uitblijven. Zij wijzen er in de eerste plaats op dat studenten die te maken krijgen met seksisme of discriminatie altijd terecht kunnen bij het meldpunt voor grensoverschrijdend gedrag. Ze beklemtonen dat studentenkringen vrij zijn in hun doen en laten en dat veranderingen vanuit de kringen zelf moeten komen. Sancties opleggen of ingrijpen in bepaalde activiteiten zien ze als het schenden van de autonomie van de studentenverenigingen.

Nadien kwam er ook reactie vanuit de studentenverenigingen Mesacosa en Solvay, waarvan specifieke praktijken aangehaald werden. Deze kringen vinden dat het verenigingsleven onterecht erg negatief naar voren komt en betreuren dat de kringen zelf niet aan het woord werden gelaten. De kringen reageerden vrij snel op deze berichten. Zowel Solvay als Mesacosa plaatsten hun statement op Facebook. Ook Nelke Ramael, schrijfster van het stuk wilde haar reactie kwijt over de commotie die rond het artikel is ontstaan.

"Laten we nu het echte debat aangaan op een respectvolle, kritische en eigenzinnige manier"

Nelke Ramael

Nelke Ramael

Mijn artikel over het seksisme in het kringleven wekt heel veel discussie op, wat goed is. Ik heb me enkel berust op feiten, en niet op speculaties, leugens of overdrijvingen. De 4 getuigenissen zijn van meisjes die ik heb aangesproken en die, vooraleer het artikel werd gepubliceerd, de tekst hebben nagelezen en hun goedkeuring hebben gegeven. Ze waren er unaniem positief en enthousiast over. Laten we nu het echte debat aangaan op een respectvolle, kritische en eigenzinnige manier. Laat ons ook gehoor geven aan de oproep van de rector.

"Wat vroeger als normaal en studentikoos werd ervaren, wordt nu als seksistisch opgevat"

Mesacosa

Mesacosa, de kring van studenten Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie sprokkelden samen met hun kringbestuur, leden en oudstudentenvereniging ‘de Ronde Schare’ reacties en plaatsten deze online in een facebookpost. Zij willen in de eerste plaats meer duiding geven bij ‘Miss Marleentje’, de Mesacosa-variant van de ‘inval’, waarbij een valse turnles wordt ingepland die eindigt met een soort verkiezing. Dit gebruik kwam in het voorgaande artikel in opspraak, omdat meisjes hier reeds op de eerste dag van het jaar op hun uiterlijk beoordeeld zouden worden.

Een greep uit het statement van studentenkring Mesacosa: “De term "miss" Marleentje is uitgevonden door tegenstanders van het gebeuren. Het is geen echte missverkiezing of vleeskeuring maar draait meer om de eerste turnles die eraan voorafgaat. De verkiezing gaat zelf om de meest enthousiaste en sympathieke eerstejaarsstudent. Toch wordt er op geen enkel moment gevraagd aan de deelnemers om sensueel te dansen. We merken dat wat vroeger als normaal en studentikoos werd ervaren, nu als seksistisch wordt opgevat. De kring is zich wel gewaar dat door onder andere het groeiend aantal toeschouwers van buiten de faculteit LK  de toon naar de meisjes toe negatief is geëvolueerd. Kort na de laatste verkiezing heeft de oudstudentenvereniging van Mesacosa, ‘de Ronde Schare’, in samenspraak met de faculteit en de kring besloten dat het concept toe is aan wijzigingen om de aspecten die als vrouwonvriendelijk gezien worden, te verwijderen en terug te komen tot het oorspronkelijke doel: eerstejaars studenten laten kennismaken met de studentenkring op een positieve manier.” Aldus het Mesacosa bestuur.

Verder komen in de post ook enkele gedoopte en ongedoopte studenten, de voorzitter van Mesacosa, bestuursleden en schachten aan bod. Enkele vrouwelijke bestuursleden willen ook meegeven dat ze zich nooit slachtoffer hebben gevoeld van seksisme of discriminatie. Wie het volledige statement van Mesacosa wil lezen kan dat doen op de facebookpagina van deze kring.

"Roeien’ bekeken vanuit dit standpunt, is niets erger dan handjes schudden. Vanuit proper maatschappelijk oogpunt, is het natuurlijk not done”

Solvay

Het kringbestuur van handelsingenieurs aan de VUB plaatste net als Mesacosa een uitgebreid statement over het laatste artikel van de Moeial op Facebook, aangevuld met reacties van eigen kringleden en leden van andere studentenkringen. Hun stellen vooral context te willen verschaffen. Solvay gaat in op de thema’s dopen, groepsdruk en filosofie achter de kringactiviteiten. Het volledige statement kan u hier lezen. 

“Van het doopproces kan veel gezegd worden. Grensverleggend, uitdagend, vadsig, op de rand van het sociaal toegelaten, en vaak er wat over. Al die zaken zijn correct, en ook exact de bedoeling van het hele doopgebeuren. Hoe je als schacht deze activiteiten percipieert, tijdens of na het deelnemen, kan ik enkel uit persoonlijke ervaring delen. Dit is voor iedereen natuurlijk anders. In feite zijn het een reeks van grensverleggende activiteiten, die ons als jonge universiteitsstudenten hebben aangezet tot nadenken over soms zinloze sociale normen. We studeren allen aan de Vrije Universiteit Brussel, we staan dan ook allemaal achter het principe van het vrij onderzoek en achten ons dan ook vrijzinnig. “Nee” zeggen is ok. We willen dat onze schachten zelf deze reflectie maken zonder dat we hen dit moeten opleggen en ze voor henzelf durven opkomen.”

Een ander punt dat Solvay aanhaalt is de groepsdruk in kringen. In het statement geven ze toe dat iedereen vatbaar is aan kuddementaliteit. Men geeft anderzijds wel aan dat ze het belangrijk vinden dat schachten hiermee moeten leren omgaan. wanneer men hiermee in het latere leven geconfronteerd wordt.

Het ‘roeien’, een ritueel waarbij meisjes een roeibeweging moeten maken met de penis van hun mannelijke medeschachten werd in het artikel ook belicht. Solvay reageert: “Borsten, penissen, billen,… zijn niet meer dan delen van het menselijk lichaam, er is niets seksueel aan zonder specifieke context. Je kan zelf wel snappen dat die context er niet bijzit op een vuile stadstocht of op een koude, natte doop. De over-seksualisering van deze perfect normale lichaamsdelen verplicht ons tot nodeloze schaamte. ‘Roeien’ bekeken vanuit dit standpunt, is niets erger dan handjes schudden. Vanuit proper maatschappelijk oogpunt, is het natuurlijk not done.”

Het kringbestuur geeft toe dat sommige activiteiten zwaarder kunnen zijn voor vrouwen en ziet de oorzaak hiervan in een hogere druk ten opzichte van vrouwen om te doen aan maatschappelijke standaarden. Solvay zegt dat ze mannen en vrouwen zo veel mogelijk gelijk wil behandelen en dat de enige uitzondering hierop de dopen zijn, waarbij meisjes hun onderbroek mogen aanhouden. Ze geven aan dat in het kringbestuur de verdeling tussen mannen en vrouwen gelijk is.

“Tradities moeten soms eens onder de loep gehouden worden, en misverstanden uitgeklaard. Ik ben er mij ook volledig van bewust dat de kans dat doopactiviteiten uit de hand lopen zeer reëel is en wil zeker niemand afschrikken om naar voor te komen met vragen of kritiek. Ik stel dus voor dat we dit debat, zoals elk debat, voeren en nodig hier graag mijn mede studenten, oudstudenten, gedoopten, en bredere universitaire gemeenschap voor uit.” Aldus het statement van Solvay.

Debat

Dit zijn enkele fragmenten uit alle reacties die de kringen geplaatst hebben in navolging van het artikel over seksisme in het kringleven. Enkele kringen reageerden ook op het artikel met het naar buiten brengen van een aantal getuigenissen van studentes die positieve ervaringen overhouden aan hun doop en andere activiteiten in hun kring. Uiteraard kan het alleen maar toegejuicht worden dat veel studenten zich goed voelen binnen hun kring. Toch kan dit geen reden zijn om studenten die zich minder goed voelen te negeren. Dit debat gaat dan ook niet om de houding van de Moeial tegenover de kringen, maar over grensoverschrijdend gedrag dat plaatsvindt in dit milieu. De Moeial heeft de kringen of het studentenleven niet in zijn geheel onder vuur genomen maar heeft enkel aangehaald dat er binnen dit milieu zaken gebeuren die we niet mogen negeren. Dit wordt in de laatste alinea van het voorgaande artikel ook zo vermeld. In het rijke Moeialarchief zijn er genoeg voorbeelden van artikelen die evenwel positieve aspecten beschrijven.

Het debat, georganiseerd door Vrij Onderzoek, vindt plaats op dinsdag 13 december vanaf 19u00 in de loungebar op de VUB. Hier zal gedebatteerd worden over het artikel in de Moeial, Seksisme en de betekenis ervan, groepsdruk en andere onderwerpen die onlosmakelijk deel zijn gaan uitmaken van deze discussie.